Жыл сайын кыш мезгили өрт кырсыгынын көбөйүшү менен коштолуп, буга көбүнчө жашоочулардын тиричилик адаттарына, электр зымдарынын эскилиги же бузулушу, жылытуучу шаймандардын туура эмес колдонулушу себеп болот.
Батирлерде жылыткычтар, электр чайнектер, кийим кургаткычтар жана башка шаймандар иштетилип, алар электр тармактарына жогорку жүктөмдү пайда кылат. Ошол эле учурда көптөгөн тургундар эски мештерди, каминдерди жана газ жабдыктарынын абалын текшерүүсүз колдоно беришет. Имараттардагы кургак аба жана тез күйүүчү материалдар, мисалы, кездеме, кагаз же жыгач эмеректер үйлөрдү өрткө өзгөчө алсыз кылып, оттун тез жайылышына шарт түзөт.
Кышкы мезгилдеги өрттүн негизги себептери
Күч келтирилген электр жабдыктары: Тиричилик шаймандарын интенсивдүү жана тынымсыз колдонуу кыска туташуу, ысып кетүү жана өрт чыгуу коркунучун жогорулатат.
Жылытуудагы кооптуулуктар: Кийимдерди батареянын үстүнө кургатуу, жылыткычтарды эмеректердин же пардалардын жанына коюу, ошондой эле эски мештерди жана каминдерди коопсуздугун текшерүүсүз пайдалануу — өрттүн көп кездешүүчү себеби.
Ачык от: Шамдар, камин жана өчүрүлбөгөн тамекилер ар бир төртүнчү авариялык кырдаалдын булагы бойдон калууда. Эгерде от көзөмөлсүз калбаса, кесепеттеринин алдын алууга болот эле.
Даярдыктын жетишсиздиги: Көптөгөн тургундар жабдуулардын абалын текшербей, эвакуация жолдорун пландашпайт жана түтүн детекторлору сыяктуу эң жөнөкөй коргонуу чараларын да колдонушпайт.
Үйлөрдү жана адамдардын өмүрүн сактаган жөнөкөй чаралар
- электр жабдууларын үзгүлтүксүз текшерип, розеткаларга ашыкча күч келтирбөө керек;
- жылыткычтарды жана жылуулук булактарын эмеректерден, кездемелерден жана тез күйүүчү буюмдардан коопсуз аралыкта кармоо;
- шамдарды, каминди же ар кандай ачык отту көзөмөлсүз калтырбоо;
- эвакуация жолдорун пландаштыруу жана алардын ар дайым бош, жеткиликтүү болушун көзөмөлдөө;
- балдарга от менен коопсуз иштөө эрежелерин түшүндүрүп, ширеңке жана оттуктарды жеткиликсиз жерлерде сактоо.
Анализ көрсөткөндөй, кышкы өрттөрдүн басымдуу көпчүлүгүн элементардык коопсуздук чараларын сактоо менен алдын алууга болот. Үйдөгү коопсуздукка аң-сезимдүү мамиле кылуу мүлктү гана эмес, адамдардын өмүрүн да коргоого мүмкүндүк берет, ал эми тиричиликтин кичинекей адаттары өзгөчө кырдаалда чечүүчү ролду ойной алат.
Кыргызстандагы өрт кырдаалы
Өткөн айда Бишкекте кышкы мезгилдин тобокелдиктерин айкын көрсөткөн бир нече ири кырсыктар катталды.
2025-жылдын 15-ноябрында Ч. Айтматов проспектисиндеги көп кабаттуу турак үйлөрдүн биринде өрт чыкты. Окуя болгон жерге төрт өрт өчүрүүчү бригада жана ӨКМдин штабы тез арада жетип барып, куткаруучулар имараттан 50 тургунду алып чыгышты. Өрттүн аянты 800 чарчы метрге жакын болгон. Эки адам ар кандай деңгээлдеги жаракаттарды алып, калган тургундар ийгиликтүү эвакуацияланган.
Ошондой эле 9-декабрда Эркиндик бульварындагы кофеканадан өрт чыккан. Өрттү өчүрүүгө эки өрт өчүрүүчү бригада тартылган. Окуядан бир аял жабыркап, ага көмүр кычкыл газына ууланган деген диагноз коюлган.
10-декабрда Анкара көчөсүндөгү көп кабаттуу үйдө өрт чыкты. Өрттүн аянты 70 чарчы метрге жакын болду. Жалпысынан 30 адам эвакуацияланды. Жабыркагандар болгон жок. Өрттү өчүрүүгө үч өрт өчүрүүчү бригада, автошаты жана штаб тартылды.
Бул окуялар кышкы өрттөр эски же авариялык абалдагы имараттарда гана эмес, заманбап турак жайларда да болушу мүмкүн экенин көрсөтүп турат. Негизги коркунуч – бул оттун абдан тез жайылышында, ал эми тургундардын өз убагында реакциясы жана даярдыгы жок болсо, кесепеттери кайгылуу болушу мүмкүн.
