Бишкек, 01.09.26. /Кабар/. Президент Садыр Жапаров Шанхай кызматташтык уюмунун 25 жылдык мааракеси жана Кыргызстандын төрагалыгынын “ШКУнун 25 жылы: Туруктуу тынчтык, өнүгүү жана гүлдөп-өнүгүү үчүн бирге” деген ураанына ылайык өтүп жатканын билдирди.
Өлкө башчысы белгилегендей, акыркы чейрек кылымда ШКУ чек арадагы ишенимди бекемдөө механизминен алдыңкы эл аралык уюмдардын бирине айланып, өзүнүн натыйжалуулугун жана актуалдуулугун далилдеди.
“Бул мезгилде биз 200гө жакын иш-чара өткөрдүк. Коопсуздук жаатындагы кызматташтыкты бекемдедик, экономикалык жана транспорттук байланыштарды өнүктүрдүк, маданий жана гуманитардык байланыштарды тереңдеттик жана санариптик өнүгүүнү жана жасалма интеллектти уюмдун практикалык артыкчылыктарынын катарына киргиздик.
Урматтуу кесиптештер, бүгүн биз ШКУга мүчө мамлекеттердин алдында турган актуалдуу маселелерди кеңири талкуулайбыз, келечектеги кызматташуунун негизги багыттарын аныктайбыз жана ШКУнун ишмердүүлүгүн андан ары өркүндөтүүгө багытталган маанилүү чечимдерди кабыл алабыз. ШКУнун 25 жылдыгынын алкагында биздин жалпы максатыбыз - кылымдын биринчи чейрегин жыйынтыктоо гана эмес, ошондой эле уюмдун тарыхындагы кийинки бөлүмдү - туруктуу тынчтык, биргелешкен өнүгүү жана биргелешкен гүлдөп-өнүгүү бөлүмүн ачуу.
Мен элдерибиздин кызыкчылыктарына жооп берген координацияланган чечимдерди иштеп чыга аларыбызга ишенем. Бул мааракелик жыл уюмубуздун өнүгүшүндөгү жаңы этаптын башталышы болсун.
Урматтуу кесиптештер, Шанхай кызматташтык уюмуна мүчө мамлекеттердин башчыларынын кеңешинин жыйынын ачык деп жарыялоого уруксат этиңиздер”, - деди президент.
Белгилей кетсек, ШКУ 1996 жана 1997-жылдары Казакстан, Кытай, Кыргызстан, Россия жана Тажикстан тарабынан кол коюлган аскердик ишенимди чыңдоо жана чек ара аймагындагы куралдуу күчтөрдү өз ара кыскартуу жөнүндө келишимдердин негизинде түзүлгөн.
Беш өлкөнүн лидерлеринин үзгүлтүксүз жолугушууларынан улам уюм “Шанхай бешилтиги” деп аталып калган. 2000-жылы уюмдун регионалдык мааниси арткан. Ушул эле жылы Өзбекстан уюмга мүчө болуп кирген. Азыр ШКУга 10 мамлекет мүчө: Кыргызстан, Беларусь, Индия, Иран, Казакстан, Кытай, Пакистан, Россия, Тажикстан, Өзбекстан. Ал эми Афганистан менен Монголия байкоочу мамлекеттер.
Дагы 15 мамлекет ШКУ диалогу боюнча өнөктөш болуп саналат. Кошумчалай кетсек, ШКУга мүчө мамлекеттер планетанын калкынын 40 пайыздан ашыгын бириктирип, дүйнөлүк ИДПнын болжол менен төрттөн бир бөлүгүн түзөт.
