Бишкек, 08.06.26. /Кабар/. Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги Улуттук илимдер академиясы менен биргеликте Кызыл китепти жаңыртуу боюнча эки тараптуу келишимдин негизинде иш алып барат. Долбоор 24 айга созулат жана пландаштырылган иштин жалпы наркы 20 млн 729 миң сомду түзөт. Бул тууралуу аталган министрликтен "Кабар" агенттигине билдиришти.
Маалыматка ылайык, бул келишимдин алкагында Улуттук илимдер академиясынын окумуштуулары Кыргызстан боюнча комплекстүү талаа жана камералар аркылуу изилдөөлөрдү жүргүзүшөт. Бул ири илимий долбоор сейрек кездешүүчү жана жоголуп бара жаткан өсүмдүктөр менен жаныбарлардын түрлөрүнүн абалы боюнча актуалдуу жана так маалыматтарды алуу максатын көздөйт.
"Эки жылдын аягындагы иштердин жыйынтыктары боюнча окумуштуулар министрликке Кызыл китептин жаңы басылышынын негизин түзгөн илимий базаны беришет", - деп белгилешти министрликтен.
Кандай иштер жасалат?
- Жапайы жаратылыштын комплекстүү аудити: популяциялардын абалы, жаныбарлардын жашоо чөйрөсү жана өсүмдүктөрдүн өсүшү боюнча актуалдуу маалыматтарды, илимий сүрөттөмөлөрдү, аналитикалык, картографиялык жана фотоматериалдарды чогултуу;
- Илимий жактан негизделген сунуштар: Кызыл китепке жаңы түрлөрдү киргизүү же популяциясы калыбына келтирилгендерди алып салуу боюнча эксперттик сунуштар;
- Маалыматтарды санариптештирүү: Кызыл китебинин толук кандуу электрондук версиясын түзүү. Ал мамлекеттик маалымат системаларына интеграцияланып, реалдуу убакыт режиминде жаңыртылып турат;
- Басылма: Кыргызстандын жаңыртылган Кызыл китебин кагаз түрүндө чыгаруу (бекитилген чыгымдардын сметасына ылайык);
- Комплекстүү отчеттуулук: бардык талаа изилдөө материалдарын, ошондой эле квартал аралык жана акыркы илимий отчеттордун бардыгын тапшыруу.
Белгилей кетсек, Кыргызстандын Кызыл китебинин акыркы жаңыртылганынан бери бир топ убакыт өттү. 2009-жылы өкмөттүн "Кызыл китепке киргизүү үчүн сейрек кездешүүчү жана жоголуп бара жаткан жаныбарлардын жана өсүмдүктөрдүн түрлөрүнүн тизмесин бекитүү жөнүндө" токтому менен жапайы жаныбарлардын жана өсүмдүктөрдүн тизмелери жаңыртылган.
Бул убакыттын ичинде экосистемалар климаттык жана антропогендик факторлордун таасири астында өзгөрдү. Эми окумуштуулардын жүргүзө турган эмгеги өлкөнүн биологиялык ар түрдүүлүгүнүн абалы жөнүндө объективдүү түшүнүк алууга жана илимий маалыматтарды негизделген натыйжалуу жаратылышты коргоо стратегиясын иштеп чыгууга мүмкүндүк берет.
