Бишкек, 03.02.26. /Кабар/. 2026-жылдын 30-январынан тарта "Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө" мыйзам долбоору коомдук талкууга коюлду.
Документтин демилгечиси — Жогорку Кеңештин депутаты Марлен Маматалиев.
Мыйзам долбоору менен төмөнкү актыларга өзгөртүүлөрдү киргизүү каралган:
- Кыргыз Республикасынын Үй-бүлө кодексине;
- "Жарандык абалдын актылары жөнүндө" мыйзамына;
- "Кыргыз Республикасында жарандардын ден соолугун сактоо жөнүндө" мыйзамына.
Негиздеме-маалымкатта көрсөтүлгөндөй, документ үй-бүлө институтун жана демографиялык коопсуздукту коргоо, ошондой эле улуттук-маданий өзгөчөлүктү жана салттуу баалуулуктарды сактоо максатында иштелип чыккан.
Түшүндүрмө бөлүгүндө төмөнкүлөр белгиленет:
- медициналык технологиялардын өнүгүүсү укуктук жөнгө салуудан озуп кетүүдө, бул жарандык абалдын актыларында жынысын өзгөртүү боюнча жазууларда укуктук боштуктарды жаратууда;
- автордун пикиринде, мындай практика кыргыз коомунда тарыхый калыптанган салттуу руханий жана маданий түшүнүктөргө карама-каршы келет;
- үй-бүлө укугунун колдонуудагы ченемдери, анын ичинде фамилияларды түзүү жана туугандык байланыштарды аныктоо эрежелери төрөлгөндөгү биологиялык жыныска катуу байланган, бул уруктун улантылышын жана үй-бүлөнүн салттуу түшүнүгүн чагылдырат.
Документте мыйзамдык тыюунун жоктугу төмөнкүлөргө алып келиши мүмкүн экендиги баса белгиленет:
- үй-бүлөлүк мамилелер чөйрөсүндөгү (нике, ата-эне болуу) укуктук карама-каршылыктар;
- сот тутуму жана жаза аткаруу чөйрөсүндөгү тобокелдиктер (жаза өтөөчү жайды аныктоо);
- аскердик милдет өтөө чөйрөсүндөгү кыянаттыктар;
- укук коргоо органдары үчүн инсанды идентификациялоодогу кыйынчылыктар;
- спорттогу таза атаандаштык принциптеринин бузулушу;
- мамлекеттик реестрлердин жана санариптик эсепке алуу тутумдарынын туруктуулугуна доо кетиши, бул электрондук башкаруунун милдеттерине каршы келет.
Демилгечи үй-бүлөнүн конституциялык баалуулуктарын, демографиялык кызыкчылыктарды жана коомдук коопсуздукту коргоону артыкчылык катары көрүп, жарандык абалдын актыларында жана башка расмий документтерде биологиялык жыныс жөнүндөгү жазууну өзгөртүүгө мыйзам жүзүндө тыюу салууну сунуштайт.
