2026-2027-окуу жылында мектептерди бир катар өзгөрүүлөр күтүп турат: сабактардын башталышы 15-сентябрга жылдырылды, 12 жылдык системага өтүү уланууда, профилге чейинки даярдык киргизилүүдө, башталгыч класстардагы баалоо өзгөрүп жатат жана мектептерде психологдор иштешет. Бул тууралуу кененирээк "Кабар" агенттиги айтып берет.
Окуу жылынын башталышын жылдыруу жана каникулдар
Агартуу министрлигинин маалыматы боюнча, бардык мектептер үчүн окуу жылы 15-сентябрда башталып, 2027-жылдын 25-майында аяктайт. Бул өлкөнүн көз карандысыздыгынын 35 жылдыгын белгилөөгө, ШКУга мүчө мамлекеттердин башчыларынын саммитине жана VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарына байланыштуу.
Каникулдардын графиги бекитилди:
- Күзгү каникул: 5 күн (11-15-ноябрь);
- Кышкы: 10 күн (1-10-январь);
- Жазгы: 6 күн (3–8-март);
- Май айындагы: 9 күн (1–9-май).
Биринчи класстын окуучулары үчүн каникул дагы эки жумага, ал эми экинчи класстын окуучулары үчүн бир жумага узартылат. Кошумча каникулдардын убактары райондук жана шаардык билим берүү органдары тарабынан аймактык климаттык жана санитардык-эпидемиологиялык шарттарды эске алуу менен аныкталат.
12 жылдык билим берүүгө өтүүнү улантуу
Бул окуу жылында 1, 2, 3, 5, 7 жана 8-класстар жаңы билим берүү системасына өтөт. Министрликтен белгилешкендей, бул класстарда жаңы окуу программалары жана жаңы окуу китептери колдонулат.
Агартуу министри Догдуркүл Кендирбаева буга чейин "Кабар" агенттигине берген маегинде билдиргендей, 12 жылдык билим берүүгө өтүүдө чоң күч-аракет талап кылынат. Президенттин саясий эркинин аркасында Кыргызстан мугалимдерди даярдоодон баштап жаңы окуу китептерин басып чыгарууга чейинки системаны модернизациялоодо чоң секирик жасап, коңшу өлкөлөр үчүн үлгү болуп калды.
“12 жылдык окутууга өтүү көп күч-аракетти талап кылат. Бир нече жылдан бери калыптанып калган адаттарды жана стереотиптерди өзгөртүү оңой иш эмес. Биз каршылыктарга карабастан, көп иш жасадык: каржылоо маселелери чечилди, мугалимдерди кайра даярдоо башталды жана жаңы муундагы окуу китептери басылып чыгарылууда. Биз ишенимдүү түрдө алдыга жылуудабыз. Бир дагы өлкө мындай масштабдуу реформаларды мынчалык тез жана чечкиндүү түрдө жүргүзгөн эмес”, - деди министр.
Билим берүү боюнча эксперт Асылбек Жоодонбеков “Кабар” агенттигине берген маегинде эң негизгиси бул процесс башталганын белгиледи.
“Коомчулук биз дүйнөлүк билим берүү мейкиндигине интеграцияланууга бара жатканыбызды түшүнө баштады, анткени көптөгөн өнүккөн өлкөлөрдө 12 жылдык билим берүү системасы бар. Эң негизгиси, бул процесс башталды”, - деп айтты ал.
Жаңы окуу китептери
Агартуу министрлиги 2026-2027-окуу жылына карата кыргыз, орус, тажик жана өзбек тилдеринде окутулган мектептерге окуу китептеринин тизмесин берди. Тизме менен министрликтин расмий сайтынан таанышууга болот.
Догдуркүл Кендирбаева 2025-жылы окуу китептерин басып чыгарууга республикалык бюджеттен 856 млн сом, ал эми 2026-жылга кошумча 744 млн сом бөлүнгөнүн белгиледи. Мында болжол менен 4,8 млн нускада окуу-методикалык комплекстерди басып чыгаруу пландалууда.
8-класстарда профилге чейинки даярдоо
Ушул жылдан баштап 8-класстарда профилге чейинки даярдоо киргизилет. Бул жумалык жүктөмү бар 14 профилге чейинки даярдоо программасы болуп саналат.
500 мектептеги шахмат ийримдери
Өлкө боюнча 500 мектепте 3 жана 5-класстардын окуучулары үчүн шахмат ийримдери ачылат. Программа жана ишке ашыруу жол-жоболору Агартуу министрлигинин расмий сайтында жарыяланат.
Агартуу министри Догдуркүл Кендирбаева бул демилге президенттин тапшырмасы менен ишке ашырылып жатканын билдирди. Мамлекет мектептерди сабактарды уюштуруу үчүн зарыл болгон жабдуулар жана окуу материалдары менен камсыз кылат.
Министр белгилегендей, учурда окуу программалары иштелип чыгып, мугалимдер жаңы долбоордун алкагында окуучулар менен иштөө үчүн окутулууда.
"Эгерде долбоор жакшы натыйжаларды көрсөтсө, шахмат ийримдери өлкө боюнча башка мектептерде да ачылат", - деп баса белгиледи Кендирбаева.
Баалоонун өзгөрүшү
12 жылдык системанын алкагында башталгыч класстарда баалоого мамиле өзгөрүп жатат. 1-3-класстардын окуучулары бааларсыз окушат. Алар сапаттык жана сүрөттөмө баалоо ыкмалары менен бааланат. Бирок, 4-класстан баштап салттуу баалоо системасы кайтып келет.
№37 мектептин башталгыч классынын мугалими Диля Мавлянова "Кабар" агенттигине берген маегинде биринчи класстардагы баа койбоо системасы балдардын стресстен оолак болуусуна жардам берерин айтты.
"Бул ыкма бала үчүн ыңгайлуураак. Адаттагыдай баалардын ордуна мугалим окуучуну мактап, анын ийгиликтерин белгилеп же тескерисинче, алар дагы эмненин үстүндө иштеши керектигин түшүндүрүп бере алат. Бул балдарды колдоонун жумшак жана натыйжалуу жолу", - деди мугалим.
Мектептерде эми психологдор иштейт
Агартуу министрлигинин маалыматы боюнча, мектептерге психологдор киргизилүүдө. Алардын саны окуучулардын санына жараша аныкталат:
- 275 окуучуга чейин окуган мектептер үчүн 0,25 штаттык кызмат орундары бөлүнөт;
- 276дан 550гө чейин окуучусу бар мектептер үчүн 0,5 штаттык бирдик;
- 551 же андан көп окуучусу бар мектептер үчүн 1 штаттык бирдик.
Жаңы окуу жылы Кыргызстандагы мектептерге көптөгөн өзгөрүүлөрдү алып келет. Мында окуу программаларынын жаңыланышы, баалоодогу жана кадрларды тандоодогу өзгөрүүлөр бар. Ошондой эле кесиптик багыт берүүгө, шахмат аркылуу логикалык ой жүгүртүүнү өнүктүрүүгө жана окуучуларды психологиялык колдоого өзгөчө көңүл бурулууда. Эң негизгиси көбүрөөк класстарды камтыган 12 жылдык билим берүү моделине акырындык менен өтүү уланууда. Бардык өзгөрүүлөр мектептеги билим берүүнү заманбап, ыңгайлуу жана балдар үчүн пайдалуу кылууга багытталган.
