Кыргызстанда жол тармагын масштабдуу жаңылоо иштери уланууда. 2026-жылдын башынан бери өлкөдө жалпы 1100 чакырым унаа жолуна асфальт төшөө иштери толугу менен аяктады. Бул көрсөткүч өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу дээрлик 2,5 эсеге көп, – деп билдиришти Транспорт жана коммуникациялар министрлигинен.
Ведомствонун маалыматына ылайык, 2025-жылдын 1-августуна карата өлкө боюнча 455 чакырым жолго асфальт төшөлгөн. Демек, быйыл аткарылган иштердин көлөмү 645 чакырымга көбөйгөн.
"Учурда жол куруу жана оңдоо иштери өлкөнүн бардык аймактарында жүргүзүлүүдө. Стратегиялык республикалык долбоорлор менен катар ички жолдорду оңдоо жана асфальттоо боюнча ири программалар ишке ашырылып жатат. Негизги максат – аймактар ортосунда сапаттуу транспорттук байланышты камсыз кылуу жана өлкөнүн экономикалык өсүшүнө шарт түзүү", – дешти ведомстводон.
Стратегиялык багыттар: аймактык жолдордон эл аралык коридорлорго чейин
Быйыл экономика жана аймактардын байланышы үчүн маанилүү болгон негизги транспорттук багыттарга өзгөчө көңүл бурулууда. Ири долбоорлордун катарына Балыкчы – Барскоон – Каракол унаа жолун реконструкциялоо, Нарын – Баетов унаа жолундагы иштерди улантуу, Бишкек шаарынын Түндүк айланма жолун жана Бишкек – Кант багытындагы жолду өнүктүрүү долбоорлору кирет.
Мындан тышкары, төмөнкү багыттарда да иштер уланууда:
- Суусамыр – Талас – Тараз;
- Ош – Кара-Суу;
- Барпы – Сафаровка унаа жолдору.
Министрликтен белгилешкендей, бул багыттардын тандалышы эл аралык транспорттук коридорлорду өнүктүрүү, Кыргызстандын транзиттик мүмкүнчүлүгүн жогорулатуу жана аймактардын негизги экономикалык борборлорго жеткиликтүүлүгүн жакшыртуу зарылдыгы менен байланыштуу.
"Борбор калааны облустар менен байланыштырган жолдор, ошондой эле туристтик объектилерге алып баруучу багыттар өзгөчө мааниге ээ. Транспорттук инфраструктураны өнүктүрүү аймактардын жеткиликтүүлүгүн жогорулатууга, туризм тармагын колдоого жана инвестицияларды тартуу үчүн шарттарды түзүүгө мүмкүндүк берет", – деп билдиришти ведомстводон.
Жылдык пландын дээрлик 70 пайызы аткарылды
Транспорт министрлиги 2026-жылга 1500 чакырымдан ашык унаа жолуна асфальт төшөөнү пландаган. Бүгүнкү күндө жылдык пландын болжол менен 69 пайызы аткарылып, 1100 чакырым жолго асфальт төшөлдү.
Министрлик мындай жогорку көрсөткүчтөр жол инфраструктурасын өнүктүрүү боюнча системалуу иштер, каржылоонун өз убагында жүргүзүлүшү жана курулуш иштерин натыйжалуу уюштуруу менен байланыштуу экенин белгилешти.
"Бүгүнкү күндө өлкөнүн бардык аймактарында унаа жолдорун куруу, реконструкциялоо жана капиталдык оңдоо иштери уланууда. Иштердин сапатына жана белгиленген мөөнөттө аткарылышына туруктуу көзөмөл жүргүзүлүүдө", – деп баса белгилешти министрликтен.
Жол долбоорлорун каржылоо
2026-жылы жол куруу жана оңдоо иштеринин негизги бөлүгү республикалык бюджеттин каражаттарынын, анын ичинде турукташтыруу жана жол фонддорунун эсебинен каржыланууда.
Ошондой эле ири инфраструктуралык долбоорлор эл аралык каржы уюмдарынын колдоосу менен ишке ашырылууда.
Министрликтин маалыматына ылайык, ар кандай каржылоо булактарын айкалыштыруу ички жол тармагын өнүктүрүүгө жана эл аралык маанидеги долбоорлорду бир убакта ишке ашырууга мүмкүндүк берет.
"Бул ыкма учурдагы жолдорду жаңыртууга гана эмес, өлкөнүн экономикасы үчүн узак мөөнөттүү мааниге ээ болгон жаңы транспорттук каттамдарды түзүүгө да шарт түзөт", – деп билдиришти ведомстводон.
Аймактарды өнүктүрүүнүн негизи – сапаттуу жолдор
Транспорт министрлиги заманбап жолдор экономикалык өсүштүн маанилүү факторлорунун бири болуп саналарын белгилейт. Транспорттук инфраструктураны өнүктүрүү жол жүрүү убактысын кыскартууга, кыймыл коопсуздугун жогорулатууга, логистиканы жакшыртууга жана бизнес үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү кеңейтүүгө шарт түзөт.Сапаттуу жол тармагы төмөнкү багыттардын өнүгүшүнө өбөлгө түзөт:
- ички жана эл аралык сооданы өнүктүрүүгө;
- жүк жана жүргүнчү ташуулардын натыйжалуулугун жогорулатууга;
- аймактардын туристтик мүмкүнчүлүгүн кеңейтүүгө;
- инвестицияларды тартууга;
- жаңы жумуш орундарын түзүүгө.
"Жолдорду өнүктүрүү – бул жөн гана чакырымдап асфальт төшөө эмес. Бул жарандардын жашоо жана жол жүрүү мүмкүнчүлүктөрүн жакшыртуу жана аймактардын өнүгүшү үчүн шарттарды түзүү болуп саналат", – деп белгилешти министрликтен.
Жол курууда жаңы технологиялар колдонулууда
Кыргызстанда жолдорду куруу жана реконструкциялоо иштеринде заманбап технологиялар жана материалдар колдонулууда. Айрыкча, кыймыл көп болгон тилкелерде жогорку бекемдиги, оор жүктөргө туруктуулугу жана пайдалануу мөөнөтүнүн узактыгы менен айырмаланган щебендүү-мастикалык асфальт-бетон колдонулууда.
Жаңы эл аралык маанидеги транспорттук жолдор октук жүктөмү 11,5 тоннага эсептелип долбоорлонууда. Бул эл аралык талаптарга жооп берет. Мындан тышкары, долбоорлордун алкагында заманбап көпүрөлөр, жол өтмөктөрү, суу өткөрүүчү курулмалар жана жер астындагы жөө өтмөктөр курулууда.
"Жол курууда заманбап асфальт-бетон заводдору колдонулуп, долбоорлоо, лабораториялык текшерүү жана техникалык көзөмөл эл аралык стандарттарга ылайык жүргүзүлүүдө", – деп билдиришти министрликтен.
Жолдордун сапаты кандай көзөмөлдөнөт
Жол долбоорлорунун сапатына көзөмөл иштердин бардык баскычтарында – долбоорду даярдоодон тартып, объект пайдаланууга берилгенге чейин жүргүзүлөт. Ири долбоорлордо техникалык көзөмөлдү көз карандысыз инженердик-консалтингдик компаниялар жүргүзүп, курулуш технологияларынын жана сапат талаптарынын сакталышын көзөмөлдөйт.
Мындан тышкары, подряддык уюмдар 3 жылдан 5 жылга чейинки кепилдик милдеттенмелерин алышат. Эгер кемчиликтер аныкталса, аларды өз каражатынын эсебинен оңдоого милдеттүү. Көп баскычтуу көзөмөл унаа жолдорунун ишенимдүүлүгүн, коопсуздугун жана узак мөөнөттүү пайдаланылышын камсыз кылууга мүмкүндүк берет.
Жыйынтыктап айтканда, бүткөрүлгөн 1100 чакырым асфальт төшөлгөн жол Кыргызстандагы транспорттук инфраструктураны жаңылоо боюнча масштабдуу программанын бир бөлүгү болуп саналат.
Ведомствонун маалыматына ылайык, бул долбоорлорду ишке ашыруу аймактардын өз ара байланышын чыңдоого, өлкөнүн транзиттик мүмкүнчүлүгүн жогорулатууга жана экономикалык өнүгүү үчүн кошумча шарттарды түзүүгө өбөлгө түзөт.
