Экономист Кубат Рахимов "Кабар" агенттигине Улуттук банктын эсептик чени 0,25%га жогорулатуу чечимине комментарий берди.
Анын пикиринде, жөнгө салуучунун иш-аракеттери макроэкономикалык көрсөткүчтөрдүн кандайдыр бир өзгөрүшүнө алып келбейт.
"Эсептик ченди жөнгө салуу – бул маанилүү макроэкономикалык курал, андан өлкөнүн экономикасынын абалы эл аралык тенденциялар менен тыгыз байланышта көз каранды. Бул учурда Улуттук банктын чечимине бир нече фактор таасир тийгизет – биринчи кезекте биздин негизги соода өнөктөштөрүбүздүн акча-кредит саясаты, экинчиден, инфляция, биздин өлкөдө төмөндөдү, андан тышкары ар дайым сезондук фактор бар, жайында жашылча-жемиштер арзандайт, үчүнчүдөн, экономикадагы акча массасынын көлөмү.
Мындай чечим бир нече ведомстволордун терең анализинин, божомолдорунун жана бир катар факторлордун негизинде кабыл алынды. Демек, эгерде эсептик чен 0,25% жогорулатылган болсо, анда бул талап кылынат. Бирок бул биздин жарандарга эч кандай таасир тийгизбейт же кандайдыр бир олуттуу өзгөрүүлөрдү алып келет деп ойлобойм.
Россияда эсептик чен 20% болгон, анда кредиттер 22-23 пайыз менен берилчү. Ошол эле учурда бизде 9 пайыздык чен менен коммерциялык банктардагы насыялардын наркы салыштырмалуу болгон.
Албетте, бизде комбанктардын маржасы өтө чоң. Жылдык 25 пайыздык чендер менен биз бизнесибиздин инвестициялык активдүүлүгүнө тоскоолдук кылабыз. Эгер акча арзан болсо, экономика тезирээк өсүп, экономиканын бекем пайдубалын түзгөн ири жана башка көп долбоорлор ишке ашырылмак.
Менимче, Улуттук банк азыр негизги ченди гана эмес, коммерциялык банктардын өтө чоң маржасына да көңүл бурушу керек. Дагы кайталап кетейин, колдонуучуларга берилген кредиттердин пайызы өтө эле жогору, бул чакан жана орто бизнестин өнүгүшүнө тоскоол болууда", - деп белгиледи Кубат Рахимов.
