Бишкек, 25.06.26. /Кабар/. Президент Садыр Жапаров бүгүн, 25-июнда Жалал-Абад облусуна болгон иш сапарынын алкагында Тогуз-Торо районунда Казарман ГЭСтер каскадын курууга мезгил кутусун салуу аземине катышты.
Мамлекет башчысы өз сөзүндө Кыргызстандын гидроэнергетикалык ресурстарга бай экенин жана өлкөбүз ушул байлыкты өз өнүгүүсүнө кызмат кылдыра турган жаңы доордун босогосунда турганын баса белгиледи.
“Республика боюнча жылына жүздөп ачылып жаткан өнөр жай ишканалары көп электр энергиясын талап кылат. Бизде ири завод-фабрикалар мындан ары дагы көп ачылат. Бул муктаждыкты ушундай ГЭСтер, күн жана шамал сыяктуу энергиянын кайра жаралуучу булактары камсыздайт”, — деди президент.
Ал Казарман ГЭСтер каскады Кыргызстандын көз карандысыздык тарыхындагы эң ири энергетикалык долбоорлордун бири болорун айтты. Ала-Буга, Кара-Булуң-1, Кара-Булуң-2 аттуу үч гидроэлектр станцияны камтыган бул долбоордун жалпы кубаттуулугу 912 мегаваттты түзөт. Бул ГЭСтер каскадынын жылдык орточо электр энергиясын өндүрүү көлөмү 3,75 млрд киловатт-сааттан ашат. Инвестициянын көлөмү 3 млрд АКШ долларына жакын. Долбоор “Орто Азия Инвестмент Холдинг” ачык акционердик коому менен түзүлгөн инвестициялык келишимдин негизинде ишке ашырылат.
“Бүгүн пайдубалы түптөлүп жаткан Казарман ГЭСтер каскады долбоорун Кыргызстандын энергетикалык келечегин аныктаган стратегиялык объект катары карашыбыз керек. Ал ишке киргенде өлкөбүздүн энергетикалык дарамети жогорулап, Кыргызстандын туруктуу өнүгүүсүнө жана келечек муундардын бакубат жашоосуна кызмат кылат деп ишенем”, — деп баса белгиледи мамлекет башчысы.
Ал ошондой эле долбоорду ишке ашырууга инвестор катары катышкан Түркия Республикасынын өкүлдөрүнө ыраазычылык билдирди.
Президент белгилегендей, Кыргызстан гидроэнергетика жана энергиянын кайра жаралуучу булактары тармагында ири долбоорлорду ишке ашыруу менен энергетикалык көз карандысыздыгын ырааттуу бекемдеп жатат. Өлкө боюнча чакан жана орто гидроэлектр станциялары, күн жана шамал электр станциялары курулуп, ишке киргизилүүдө, "Камбар-Ата-1" ГЭСинин стратегиялык долбоорун ишке ашыруу уланууда.
“Азыркы учурда Сары-Таш, Капчыгай чакан гидроэлектр станцияларын, кубаттуулугу 145,8 МВт түзгөн Чаткал ГЭСтер каскадын куруу боюнча иш-аракеттер жүрүүдө. Бул долбоорлор ишке ашып бүткөндөн кийин электр энергиясынын азыркы тартыштыгын жоюу багытына түшөбүз”, — деди мамлекет башчысы.
Ал акыркы беш жылда өлкөдө 50гө жакын чакан жана орто гидроэлектр станциясы курулганын, учурда дагы 50гө жакын ГЭСтин курулушу жүрүп жатканын, ошондой эле күн жана шамал электр станцияларын куруу долбоорлору ишке ашырылып жатканын билдирди.
“Энергетиканы өнүктүрбөй туруп, өлкөнүн туруктуу өнүгүүсүн камсыз кылуу мүмкүн эмес. Өнөр жай ишканалары да, социалдык объектилер да ишенимдүү электр энергиясы жок иштей албайт. 2020-жылы биз бийликке келгенде, кыш мезгилинде өлкө болжол менен 3 млрд кВт-саат электр энергиясын импорттоп турган. Бүгүнкү күндө бул көрсөткүч 4 млрд кВт-саатка чейин өстү. Жаңы гидроэлектр станциялардын, күн жана шамал электр станцияларынын курулушуна карабастан, электр энергиясына болгон суроо-талап жаңы кубаттуулуктарды ишке киргизүү темпинен ашып кетүүдө. Акыркы үч жылдан бери жылына жүздөгөн завод-фабрикаларды жана социалдык объекттерди ишке киргизип жатабыз. Ушулардын бардыгы электр энергиясын талап кылат. Ошондуктан биз дефицитти кубалап жете албай жатабыз”, — деп баса белгиледи Садыр Жапаров.
Президент Казарман ГЭСтер каскадынын курулушун 2031-жылга чейин бүткөрүү пландалганын белгиледи. Объект ишке киргизилгенден кийин, ошондой эле Камбар-Ата-1 ГЭСин куруу аяктагандан соң, Кыргызстан өзүнүн муктаждыгын толук канааттандырып гана тим болбостон, коңшу өлкөлөргө электр энергиясын экспорттоочу мамлекетке айланат.
Иш-чаранын соңунда президент Садыр Жапаров жергиликтүү тургундар менен баарлашты.