Кыргызстанда быйылкы жылдын тогуз айында электр энергиясын керектөө дээрлик 1 млрд киловатт-саатка көбөйүп, рекорддук өсүштү көрсөттү. Бул жаңы өнөр жай ишканаларынын, социалдык жана билим берүү мекемелеринин ишке киргизилиши, ошондой эле турак-жай курулушунун көлөмүнүн кеңейиши менен дагы байланыштуу.
Буга байланыштуу Кыргызстанда энергиянын натыйжалуулугун жогорулатуу жана электр энергиясын сарамжалдуу пайдалануу боюнча чаралар активдештирилүүдө. Мындай кадамдардын бири — окуу жайларында, мамлекеттик уюмдарда жумуш күнү аяктагандан кийин жана башка мекемелерде жарыктандырууну чектөө болмокчу.
Агартуу министрлиги министрлер кабинетинин "Электр энергиясынын тартыштыгын азайтуу чаралары жөнүндө" токтомуна ылайык, билим берүү уюмдарында энергияны үнөмдөө чараларын киргизди.
Окуу процесси аяктагандан кийин, бардык сабактар бүткөндөн соң класстарды тазалоого кетүүчү убакытты эске алуу менен 60 мүнөттөн кечиктирилбей жарыктар өчүрүлүшү керек.
Бул чектөө имараттын иштешин жана сакталышын камсыз кылган инженердик системаларга жана жабдууларга тиешеси жок. Ошондой эле бул талаптар окуучулардын жашоосун камсыз кылган объекттерге жана мекемелерге, анын ичинде жатаканаларга колдонулбайт.
Ведомство окуу сааттарын кыскартуу же сабактардын графигин өзгөртүү пландаштырылбай турганын, окуу процесси кадимки (штаттык) режимде өтөрүн баса белгиледи.
Энергетика министри Таалайбек Ибраев министрлер кабинетинин электр энергиясын үнөмдөөгө багытталган токтомун так аткарууну тапшырды. Тактап айтканда, ведомство башчысы билим берүү процессин бузбоо үчүн билим берүү мекемелеринде электр энергиясын өчүрүү сабактар аяктагандан кийин жана алар башталганга чейин жүргүзүлүшү керектигин белгиледи.
Ибраев бул тартипти сактабоо аткаруу тартибин бузуу катары бааланарын жана тиешелүү уюмдардын жетекчилерин жоопкерчиликке тартууга алып келерин баса белгиледи. Министр кырдаал анын жеке көзөмөлүндө экенин кошумчалап, бардык мамлекеттик жана муниципалдык түзүмдөрдү бекитилген энергия үнөмдөө режимин так сактоого чакырды.
Ал эми Бишкек шаарынын мэриясы бир катар мектептерде, бала бакчаларда жана административдик имараттарда сабактар жана жумуш аяктагандан кийин жарыкты автоматтык түрдө өчүрүү режими киргизилерин билдирди.
Мындай чара электр энергиясын чыгымдоону олуттуу кыскартып, окуучулар менен кызматкерлердин арасында энергия үнөмдөө маданиятын жогорулатууга мүмкүндүк берет.
"Азыр энергияны өндүрүү гана эмес, аны сарамжалдуу пайдаланууну үйрөнүү да маанилүү. Биз үнөмдөгөн ар бир киловатт-саат энергетикалык системага болгон жүктү азайтууга жана келечек үчүн ресурстарды сактоого жардам берет", — деп белгилешти мэриядан.
Бишкек шаарынын мэриясынын билим берүү департаментинин башкы адиси Мээрим Халиалдаева билдиргендей, борбор калаадагы бардык мектептерде электр энергиясы сабактар бүтүп, класстар тазалангандан кийин өчүрүлүүдө.
"Кээ бир мектептерде сабактар аяктагандан жарым саат өткөндөн кийин жарыкты өчүргөн фактылар бар, бирок биз алар менен жеринде жолугуп, түшүндүрүү иштерин жүргүзүп жатабыз. Жакында эле №70 мектептин директору менен сүйлөштүк. Ал жерде ата-энелерден сабактар 19:15те бүтсө, жарык 19:30да өчүрүлөт деген даттануу болгон. Биз сүйлөшүү жүргүзүп, мектеп жетекчилигинен окуучулардын ата-энелери менен түшүндүрүү иштерин жүргүзүүнү, мунун электр энергиясын үнөмдөө жана аны сарамжалдуу пайдалануу максатында жасалып жатканын түшүндүрүүнү сурандык", — деди ал.
Мээрим Халиалдаева социалдык тармактарда ата-энелер балдар үйгө караңгыда кайтып жатат деген сыяктуу ар кандай маалыматтар тарап жатканына түшүндүрмө берди.
"Мындай учурларда биз ал даттанууларды жеринде карап чыгып, окуучулардын сабак графигин карап, өзгөртөбүз. Борбор калаада бирдиктүү программа менен окуткан 100дөн ашык мектеп бар экенин белгилеп кетким келет. Ошондуктан, ата-энелер балдарын өзүлөрүнө караштуу мектептерге окууга берсе жакшы болмок", — дейт ал.
Мындан тышкары, министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары - УКМК төрагасы Камчыбек Ташиев Кыргызстанда ушул жылдын март айынын аягына чейин майнинг фермалар иштебей турганын билдирди. Бул чектөөнү бузгандар катуу жазаланат.
Мындан тышкары, шаарда эскирген лампаларды энергияны үнөмдөөчү лампаларга алмаштыруу, жылытуу системаларын модернизациялоо, имараттарды жылуулоо иштери жүргүзүлүүдө. Энергияны үнөмдөө боюнча сабактар жана иш-чаралар пландаштырылган билим берүү мекемелерине өзгөчө көңүл бурулууда.
Эксперттер мындай чараларды ишке ашыруу бюджеттик чыгымдарды кыскартуу менен бирге өсүп келе жаткан муундун айлана-чөйрөгө болгон жоопкерчиликтүү мамилесин тарбиялай турганын белгилешет.
