Кыргызстанда учурда 80 миңден ашык ипотекалык батирдин курулушу жүрүп жатат, ал эми 2026-жылы жарандарга 20 миңге жакын батир берүү пландалууда. Ипотекалык долбоорлор өлкөнүн дээрлик бардык аймактарын камтып, мамлекеттик турак жай саясатынын артыкчылыктуу багыттарынын бири болуп саналат.
Бишкекте күн мурун Маликов көчөсү, 91 дарегиндеги "Мурас" турак жай комплексинин II этабынын биринчи бөлүгүн өткөрүп берүү аземи болду. Иш-чарага президент Садыр Жапаров катышып, ачкычтарды тапшырып, батирлерди көрүп чыкты.
Мамлекеттик ипотекалык компаниянын (МИК) калк менен иштөө башкармалыгынын жетекчиси Гүлзат Тотубаева "Кабар" агенттигинин "Элден собол" программасынын түз эфиринде билдиргендей, 8 блокто жайгашкан 1080 батир пайдаланууга берилди. Бул 18 жана 24 кабаттуу заманбап үйлөр. Бул этаптын алкагында төмөнкүлөр каралган:
- 360 бир бөлмөлүү батир;
- 432 эки бөлмөлүү батир;
- 288 үч бөлмөлүү батир.
Анын айтымында, "Мурас" турак жай комплекси МИК тарабынан курулушу башталган алгачкы объекттердин бири. Долбоор толугу менен үч этапка бөлүнгөн.
"Алгачкы 510 батир 2024-жылдын декабрында берилсе, 2025-жылы дагы 476 батирди тапшырганбыз, ал эми кечээ 1080 батир берилди. Калган 2688 батирдин курулушу жигердүү темп менен жүрүп жатат. Аларды ушул жылдын аягына чейин тапшырууну пландап жатабыз", — деди Тотубаева.
Комплексте социалдык инфраструктура да каралган. Мурда берилген үйлөрдүн биринин биринчи кабатында Бишкек мэриясынын балансындагы мектеп иштеп жатат. Мындан тышкары, долбоордо өзүнчө мектеп, бала бакча жана унаа токтотуучу жайларды куруу каралган.
МИК турак жайдын баасы боюнча да түшүндүрмө берди. Кезекте турган жарандар үчүн "Мурас" комплексиндеги бир чарчы метрдин баасы 78 705 сомду түзөт. Турак жай баштапкы төгүмсүз, 25 жылдык мөөнөткө, жылдык 4 пайыз же 8 пайыз менен кийин сатып алуу шартында ижарага берүү механизми аркылуу берилет.
Мисалы, аянты 40 чарчы метр болгон бир бөлмөлүү батир болжол менен 3,1 млн сомго бааланат, мында 4 пайыздык чен менен ай сайын төлөнүүчү сумма болжол менен 16 миң сомду түзөт. Ал эми буга чейин чарчы метрин 650 доллардан сатып алган жарандар үчүн баа кайра каралбайт.
Ипотекага электрондук кезек автоматтык режимде иштей турганы өзгөчө белгиленди. Өтүнмөнү "Түндүк" мамлекеттик тиркемеси аркылуу берсе болот, ал эми программалар арасындагы которулуу сыяктуу ар кандай өзгөрүүлөр системада дароо чагылдырылат. Кезекте тургандар тууралуу маалымат МИКтин расмий сайтында ачык жеткиликтүү.
Батирлерди бөлүштүрүү боюнча компания 3 багыт (жеңилдетилген, жеткиликтүү жана социалдык ипотека) боюнча кезекте турган жарандардын санына пропорционалдуу түрдө жүргүзүлөт. Социалдык ипотека программасы кийинчерээк, 2023-жылы киргизилгендиги жана ал боюнча кезек азырынча азырак экендиги менен түшүндүрүлөт.
Аземде сүйлөп жатып, президент Садыр Жапаров жарандарды турак жай менен камсыз кылуу мамлекеттин негизги артыкчылыктарынын бири бойдон кала берерин баса белгиледи. Ал МИК түзүлгөндөн бери 14 945 үй-бүлө турак жайлуу болгонун, анын ичинен 2025-жылы эле 4662 үй-бүлө үй алганын, бул мурунку жылга салыштырмалуу төрт эсе көп экенин эске салды.
Мамлекет башчысы учурдагы долбоорлор жана баа саясаты экономикалык негизделген эсептөөлөргө таянарын жана турак жайды жарандар үчүн максималдуу жеткиликтүү кылууга багытталганын белгиледи.
