Бишкек, 06.11.25. /Кабар/. Кембридж университетинин окумуштуулары социалдык жактан начар аймактарда жашоо мээнин саламаттыгына түз таасир этип жана деменциянын коркунучун жогорулатарын аныкташты.
Alzheimer’s & Dementia журналында жарыяланган изилдөөгө ылайык, жашоо шарттары мээнин майда кан тамырларынын бузулушу жана ден соолукту сактоого байланыштуу кыйынчылыктар менен байланыштуу.
Изилдөөчүлөр Улуу Британиядагы жана Ирландиядагы 585 орто жаштагы адамдын маалыматтарын талдап чыгышкан. Алар жумушсуздук деңгээли жогору, кирешеси төмөн жана шарттары начар аймактардын тургундары уйкунун бузулушу, гипертония, семирүү жана физикалык активдүүлүктүн аздыгы сыяктуу когнитивдик төмөндөө коркунучун жогорулаткан факторлордон жапа чегиши мүмкүн экенин аныкташкан.
Ошондой эле, алар мээдеги кан тамыр өзгөрүүлөрүнүн көбүрөөк белгилерин көрсөтүштү, алар көңүл бурууга, маалыматты иштетүү ылдамдыгына жана маалыматты кабылдоого таасир этет.
Авторлор жогорку билим берүү жана киреше деңгээли да айлана-чөйрөнүн таасирин компенсациялай албасын баса белгилешет. Ден соолукка пайдалуу тамак-ашка жетүү, көнүгүү мүмкүнчүлүктөрү жана коңшулуктун коопсуздугу абдан маанилүү. Окумуштуулар деменциянын алдын алууну медициналык маселе катары гана эмес, ошондой эле шаардык саясаттын маселеси катары - инфраструктураны жакшыртуудан тартып социалдык теңсиздикке каршы күрөшүүгө чейин кароого чакырышууда.
Буга чейин окумуштуулар депрессия эс тутумдун жана когнитивдик жөндөмдөрдүн төмөндөшүн, анын ичинде социалдык обочолонуудан улам да тездетерин аныкташкан.
