Бишкек, 06.10.26. /Кабар/. 2026-жылдагы физиология жана медицина боюнча Нобель сыйлыгы америкалык окумуштуу Карл Дейссерот жана германиялык илимпоздор Петер Хегеман менен Георг Нагелге жарык аркылуу башкарылуучу ион каналдарын жана оптогенетиканы изилдегени үчүн ыйгарылды. Бул тууралуу Нобель ассамблеясынын билдирүүсүнө таянуу менен Казинформ маалымдады.
Сыйлыктын лауреаттарынын ысымдары 5-октябрда Стокгольмдо жарыяланды.
Нобель ассамблеясынын маалыматына караганда, Петер Хегеман менен Георг Нагель бир клеткалуу балырдан каналды родопсин деп аталган өзгөчө белокту ачышкан. Ал эми Карл Дейссерот бул белокту нерв клеткаларын жарыктын жардамы менен башкарууга мүмкүндүк берген механизмге айландырган.
Окумуштуулардын эмгеги нейроилимде жаңы багыттын — оптогенетиканын өнүгүшүнө негиз болгон. Бул ыкма тирүү мээдеги нерв клеткаларынын эс тутумду, сезимдерди жана жүрүм-турумду кантип калыптандырарын изилдөөгө мүмкүнчүлүк берет.
Петер Хегеман Берлиндеги Гумбольдт университетинде, Георг Нагель Вюрцбург университетинде эмгектенет. Карл Дейссерот болсо Ховард Хьюз атындагы медициналык институтта жана Стэнфорд университетинде илимий иш жүргүзөт.
Медицина боюнча Нобель сыйлыгы Нобель жумалыгын ачты. 6-октябрда физика, 7-октябрда химия, 8-октябрда адабият боюнча лауреаттар жарыяланат. Тынчтык боюнча Нобель сыйлыгынын ээси 9-октябрда Ослодо, ал эми Альфред Нобелдин элесине арналган экономика боюнча сыйлыктын лауреаты 12-октябрда белгилүү болот.
