Бишкек, 24.09.25. /Кабар/. Президент Садыр Жапаров Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы ассамблеясында сүйлөгөн сөзүндө камтылган климаттын өзгөрүшү жана жашыл экономика багыттары Кыргызстандын экономикасы үчүн өтө зор мааниге ээ. Бул багыттар жөн гана эл аралык деңгээлдеги сөздөр эмес, өлкөнүн келечектеги туруктуу өнүгүүсүнүн негизи болуп саналат. Мындай пикирин “Кабар” маалымат агенттигине экономист Кубан Чороев билдирди.
Климаттын өзгөрүшүнүн Кыргызстан үчүн маанилүүлүгү
Кубан Чороевдин айтымында, Кыргызстандын экономикасы, айрыкча айыл чарба жана энергетикасы, жаратылыш ресурстарына түздөн-түз көз каранды. Климаттын өзгөрүшү мөңгүлөрдүн эришине алып келип, бул өз кезегинде суу ресурстарынын азайышына жана сугат суунун жетишсиздигине себеп болот.
“Мындай абал айыл чарбасын коркунучка кептеп, азык-түлүк коопсуздугуна терс таасирин тийгизет. Мындан тышкары, дарыялардагы суунун азайышы гидроэлектрстанциялардын (ГЭС) ишине таасир тийгизип, өлкөнүн энергетикалык коопсуздугун начарлатат. Андыктан бул көйгөйлөргө каршы күрөшүү жана адаптациялоо маселеси Кыргызстан үчүн экономикалык өсүштү сактап калуунун негизги шарттарынын бири”, - деди ал.
Жашыл экономиканын мүмкүнчүлүктөрү
Жашыл экономикага өтүү өлкө үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү түзөт. Экономисттин белгилешинче, биринчиден, ал энергетикалык көз карандысыздыкты күчөтүүгө жардам берет. Күн жана шамал энергиясын өнүктүрүү менен Кыргызстан энергия булактарынын санын көбөйтөт. Экинчиден, экотуризм жана органикалык айыл чарбаны өнүктүрүү өлкөнүн экспорттук потенциалын жогорулатып, чет өлкөлүк инвестицияларды тартууга шарт түзөт. Бул өз кезегинде жаңы жумуш орундарын пайда кылып, жарандардын жашоо деңгээлин жакшыртат.
Туруктуу өнүгүү максаттарына жетүүдөгү кыйынчылыктар
Кубан Чороев туруктуу өнүгүү максаттарына жетүүдө бир катар кыйынчылыктар бар экенин айтат. Алардын эң негизгилеринин бири — каржылоонун жетишсиздиги.
“Климаттык долбоорлор көп каражатты талап кылат, андыктан эл аралык донорлордун жана финансылык институттардын колдоосу өтө маанилүү. Ошондой эле эскирген инфратүзүм жана технологиялык жактан артта калуу жашыл экономикага өтүүнү жайлатышы мүмкүн”, - дейт серепчи.
Кубан Чороев демилгелердин экономикага тийгизүүчү оң таасирине да токтолуп, күтүлүүчү натыйжаларды атады.
“Президенттин сөзүндө айтылган демилгелер, эгер ийгиликтүү ишке ашса, Кыргызстандын экономикасына олуттуу оң таасирин тийгизет. Алар энергетикалык коопсуздукту камсыз кылып, экспорттук потенциалды жогорулатат. Ошону менен бирге, бул демилгелер жаңы, туруктуу жумуш орундарын түзүп, айлана-чөйрөнү коргоого да чоң салым кошот. Жыйынтыктап айтканда, президенттин БУУдагы сөзү Кыргызстандын өнүгүүсү үчүн туура багытты көрсөттү. Эми мамлекеттин, жеке сектордун жана эл аралык өнөктөштөрдүн биргелешкен аракети менен бул демилгелерди ишке ашыруу маанилүү”, - деп кошумчалады экономист.
