Бишкек, 27.10.26. /Кабар/. Бүгүн "Кабар" агенттигинде кыргызстандык учкуч Союзбек Салиевдин "Айланып учтум жер шарын" аттуу китебинин бет ачары өттү. Иш-чара анын жер шарын айланып учканына 10 жыл толгонуна карата уюштурулду.
Борбор Азия жана түрк тилдүү мамлекеттердин ичинен биринчи болуп Жер шарын айланып учкан Союзбек Салиевдин айтымында, китепте учуунун маршруту, анын өзгөчөлүктөрү жана учкучтар туш болгон кыйынчылыктар кеңири баяндалган.
Анын айтымында, ар бир учуудан кийин ал өзүнүн таасирлерин жана болгон окуяларды унутуп калбаш үчүн диктофонго жаздырып турган. Кийин бул жазууларды сактап, Бишкектеги штабга жөнөткөн. Андан соң маалыматтар иретке келтирилип, текстке түшүрүлгөн.
Учкуч китептин бет ачары коронавирус пандемиясына байланыштуу кийинкиге жылдырылганын, кийин китепти кыргыз тилине которуу иштери башталып, учурда англис тилине которулуп жатканын белгиледи. Басылманын бет ачарын Жер шарын айланып учуунун 10 жылдыгына карата өткөрүү чечими кабыл алынган.
Салиевдин маалыматына караганда, китеп азырынча миң нуска менен басылып чыкты. Аны Бишкектеги китеп дүкөндөрү аркылуу таратуу пландалууда. Ошондой эле автор басылманы окурмандар үчүн жеткиликтүү кылуунун жолдорун издеп жатат.
Жер шарын айланып учуу сапарынын жетекчиси Абдыманап Маткадыров китеп документалдык жанрда жазылганын жана чыныгы окуяларга негизделгенин белгиледи.
"Китепти окуганда анда чындап эле болгон окуялар жазылганын көрүүгө болот", - деди ал.
Союзбек Салиевдин айтымында, сапар Дубайдан башталып, батышты көздөй Атлантика океаны, Түштүк Америка жана Тынч океан аркылуу өткөн. Андан соң учкучтар кайрадан Дубайга кайтып келишкен. Бул маршрут "Улуу айлампа" деп аталат.
Анын айтымында, Тынч океанды кесип өтүү сапардын эң татаал бөлүктөрүнүн бири болгон. Учкучтар тобокелдиктерге карабастан, ушул маршрутту тандашкан. Кургактыктын үстүнөн учканда өзгөчө кырдаал жаралса, авариялык конууга жана куткарууга мүмкүнчүлүктөр көбүрөөк болот. Ал эми суунун үстүндө издөө-куткаруу иштерин жүргүзүү кыйла татаал.
Жер шарын айланып учуунун жалпы аралыгы 40 миң 482 чакырымды түзгөн. Мындан тышкары, Салиев учуунун баштапкы чекитине жетип, кайра кайтуу үчүн дагы 5 миң 978 чакырым жол баскан. Сапар жалпысынан 59 күнгө созулуп, 13 жолу конуу жасалган. Маршрут 26 өлкөнүн аймагы аркылуу өткөн.
Экинчи учкуч Литванын жараны Йонас Юкниус болгон. Союзбек Салиев аны менен азыркыга чейин байланышып турат.
Абдыманап Маткадыровдун айтымында, сапардан бери 10 жыл өтсө да, ал тууралуу эскерүүлөр кечээ эле болгон окуядай даана сакталып калган.
"Чынын айтсам, бул өлкөбүз үчүн чоң иш жана чоң эрдик. Мындай ишти ойлоп табуу жана ишке ашыруу ар кимдин эле колунан келе бербейт", - деди ал.
Салиев учууда колдонулган учак учурда авиациялык институтта сакталып турганын кошумчалады. Ал жетишкендик кыргыз элинин жалпы байлыгы катары каралып, учак эстелик катары сакталган.
Сапардан алган жеке таасирлери тууралуу айтып жатып, учкуч бул саякат күнүмдүк жашоого башкача көз караш менен кароого, үйдө жана жакындарынын жанында өткөргөн убакыттын баркын түшүнүүгө жардам бергенин белгиледи.
"Адам кээде эң керексиз нерселер үчүн ачууланып, кыжырданарын түшүндүм. Чынында, үйдө, жакындарыңдын жанында экениңди баалашың керек. Бул абдан маанилүү", - деп бөлүштү ал.
