Бишкек, 01.09.26. /Кабар/. БУУну бекемдөө, анын натыйжалуулугун жогорулатуу башкы максатыбыз. Бул тууралуу Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаев “ШКУ+” форматындагы жыйында билдирди.
Ал белгилегендей, Казакстан мамлекеттердин эгемендүүлүгүнө жана эл аралык укуктун үстөмдүгүнө негизделген эл аралык коомчулуктун биримдигин бекемдеген көп полярдуулукту дайыма жактап келет.
“Биздин жалпы стратегиялык максатыбыз - өз ара жоопкерчилик, биргелешип өнүгүү жана узак мөөнөттүү кызматташуу логикасына жол берген дүйнөлүк тартипти түзүү.
ШКУнун көп жылдык тажрыйбасы "Шанхай руху" деп аталган нерсе эл аралык аренада мындай өз ара аракеттенүүнүн үлгүлүү модели экенин ишенимдүү түрдө тастыктайт. Биздин уюмдун ишмердүүлүгүндөгү теңчилик жана консенсус принциптери көп тараптуу кызматташтыкты жана чыныгы көп тараптуулукту ийгиликтүү өнүктүрүү үчүн татыктуу түрдө алтын стандартка айланды. Ошондуктан, мен Шанхай кызматташтык уюмунун негизги принциптерин БУУнун Башкы Ассамблеясынын Эл аралык көп тараптуулук жана тынчтык үчүн дипломатия күнүнө карата атайын резолюциясында бекитүүнү сунуштайм.
Дүйнөдөгү тез өзгөрүүлөр мамлекеттерден тез арада ыңгайлашууну гана эмес, алдын ала иш-аракет кылуу жөндөмүнө жана көндүмүнө ээ болууну талап кылат. Биздин өлкөнүн заманбап чакырыктарга болгон жообу келечекте дагы өнүгө турган ири масштабдуу саясий жана экономикалык реформаларды ишке ашыруу болду. 1-июлда күчүнө кирген жаңы Конституция Казакстандын туруктуу социалдык-экономикалык өнүгүшү үчүн бекем пайдубал түптөдү. Анын жоболору башкаруунун принципиалдуу жаңы системасын түздү. Бул реформалар социалдык-экономикалык туруктуулукту чыңдоого жана адилеттүү жана прогрессивдүү Казакстанды курууга багытталган.
Жаңы мыйзам чыгаруучу орган, бир палаталуу Курултай өз ишин баштады.
Эл аралык институттардын өз убагында жаңыртылышы, биз билгендей, алардын натыйжалуулугу жана бүтүндөй эл аралык институттун ишеними үчүн зарыл шарт болуп саналат. Бириккен Улуттар Уюму олуттуу сынга кабылды. Бул сын жарым-жартылай негиздүү болсо да, ал негизги ойду өзгөртпөйт: бул уюмга альтернатива жок. Биздин жалпы максатыбыз - аны бекемдөө - Бириккен Улуттар Уюмун бекемдөө, анын натыйжалуулугун жогорулатуу. Албетте, ШКУну кошкондо, Бириккен Улуттар Уюму менен аймактык форматтардын ортосундагы тыгыз кызматташтык да ушул максатка кызмат кылат. Казакстан Бириккен Улуттар Уюму эл аралык системанын өзөгү, ал эми анын уставы эл аралык укуктун универсалдуу пайдубалы бойдон калышы керек деп эсептейт. Геосаясий чыңалуу курчуп турган шартта Бириккен Улуттар Уюмунун борбордук координациялоочу ролун сактоо жана бекемдөө өзгөчө маанилүү.
Казакстан БУУнун башкы катчысы Антониу Гутерриштин эл аралык укукту коргоого кошкон салымын жогору баалайт. Анын демилгеси менен башталган реформа Бириккен Улуттар Уюмун натыйжалуу жана натыйжага багытталган кылып, ошол эле учурда анын универсалдуу мүнөзүн сактап калышы керек”, - деди Токаев.
