Бишкек, 01.09.26. /Кабар/. Кытай тең укуктуу жана көп полярдуу дүйнөнүн калыптанышын жактайт. Бул тууралуу Кытайдын төрагасы Си Цзиньпин “ШКУ плюс” форматындагы жыйында билдирди.
Кытай лидеринин айтымында, айрыкча, ири өлкөлөр глобалдык көйгөйлөрдү биргелешип чечүүдө мыйзам үстөмдүгүн сыйлоонун үлгүсүн көрсөтүшү керек.
“Биз бардык өлкөлөр чоң же кичине, күчтүү же алсыз, бай же кедей экенине карабастан, бирдей укуктарды, мүмкүнчүлүктөргө бирдей мүмкүнчүлүктөрдү жана бирдей укуктарды бекем коргошубуз керек. Теңдик, тартип жана мыйзам үстөмдүгү - бул табигый талаптар. БУУнун уставында камтылган максаттар жана принциптер согуштан кийинки дүйнөлүк тартип курулган эл аралык мамилелердин фундаменталдык нормаларын түзөт. Биз универсалдуу баалуулуктарды өнүктүрүп, кош стандарттарды, кийлигишүүнү, коркутууну четке кагып, эл аралык мамилелерди демократиялаштырууга көмөктөшүшүбүз керек.
Айрыкча, ири өлкөлөр глобалдык көйгөйлөрдү биргелешип чечүүнүн пайдасына мыйзам үстөмдүгүн жана мыйзам үстөмдүгүн сыйлоонун үлгүсүн көрсөтүшү керек. Көп тараптуулук, диалог жана консультациялар маанилүү. Бир мамлекеттин үстөмдүгү да, айрым өлкөлөрдүн топторун биргелешип башкаруу көп тараптуулукту түзбөйт. Эл аралык иштер өлкөлөр тарабынан диалог аркылуу чечилиши керек жана эл аралык эрежелер биргелешип иштелип чыгышы керек. БУУнун кадыр-баркын калыбына келтирүү жана аны жандандыруу абдан маанилүү. Ар түрдүү глобалдык жана аймактык көп тараптуу түзүмдөр ырааттуу жана натыйжалуу иштеши керек.
Өлкөлөр жалпы келечек жана жалпы кызыкчылыктар менен ажырагыс байланышкан өнөктөштөр”, - деп белгиледи Си Цзиньпин.
Ошондой эле ал акыркы 25 жылдын ичинде ШКУ ири державалардын ортосундагы мамилелерди куруу, жакшы коңшулук мамилелерин өнүктүрүү жана ири жана чакан өлкөлөрдүн ортосундагы мамилелерди жакшыртуу үчүн үлгү болуп кызмат кылганын айтты.
“Өсүп келе жаткан биримдиги жана жашоого жөндөмдүүлүгү менен ШКУ адилеттүү жана тартиптүү көп полярдуу дүйнөнүн калыптанышына тынымсыз салым кошууга толук жөндөмдүү.
Биринчиден, ШКУнун күчтүү жактары Евразия континентиндеги жалпы гүлдөп-өнүгүүнүн кыймылдаткыч күчү болсун. Саясатта, коопсуздукта, экономикада, соодада жана маданий-гуманитардык байланыштарда жемиштүү кызматташтыкты өнүктүргөн ШКУ Евразия өлкөлөрү үчүн биргелешип өнүгүү жана кыйынчылыктарды чечүү үчүн негизги платформалардын бирине айланды. "Бир алкак, бир жол" демилгесинин алкагында жогорку сапаттагы кызматташтыкты өнүктүрүү үчүн бул артыкчылыктарды пайдалануу, потенциалды ачуу маанилүү”, - деди Кытайдын төрагасы.
