Масуд Пезешкиан жаңы дүйнөлүк тартиптин негизги принциптерин атады

Саясат 1 сентябрь 2026 18:20
Масуд Пезешкиан жаңы дүйнөлүк тартиптин негизги принциптерин атады

Бишкек, 01.09.26. /Кабар/. Көп уюлдуу дүйнө натыйжалуу көп тараптуулукка, мамлекеттердин эгемендигинин теңдигине жана укуктун үстөмдүгүнө негизделген шартта гана адилеттүү эл аралык тартипке алып келиши мүмкүн. Бул тууралуу Ирандын президенти Масуд Пезешкиан бүгүн, 1-сентябрда Бишкекте өткөн "ШКУ+" форматындагы жолугушууда сүйлөп жатып билдирди.

Пезешкиандын айтымында, дүйнө саясий, экономикалык жана технологиялык күчтөрдүн бөлүштүрүлүшүндөгү өзгөрүүлөр менен коштолгон терең трансформацияны башынан өткөрүүдө. Анын белгилешинче, барган сайын көп мамлекеттер эл аралык чечимдерди кабыл алууда олуттуу роль ойноого умтулууда.

Ирандын лидери калыптанып жаткан жаңы дүйнөлүк тартипте БУУнун ролун сактап калуу жана күчөтүү зарылдыгын белгиледи.

"БУУ жаңы дүйнөнүн чындыгын кыйла так чагылдыра алган жана өзүнүн негизги миссиясын – эл аралык тынчтык менен коопсуздукту сактоо, согуштардын алдын алуу жана талаш-тартыштарды тынчтык жолу менен жөнгө салууну – натыйжалуу аткара алган институтка айланышы керек", – деди Пезешкиан.

Ирандын президенти ошондой эле эл аралык тартиптин негиздеринин алсырап баратканына тынчсыздануусун билдирип, буга Ирандын айланасындагы кырдаалды мисал келтирди.

"Эгер дипломатия жакшы ниетке, өзүнө алган милдеттенмелерди урматтоого жана күч колдонуудан баш тартууга негизделбесе, анда ал туруктуу тынчтыкты камсыз кыла албайт", - деп белгиледи ал.

Пезешкиан жетишилген макулдашуулардын аткарылышын камсыз кылган натыйжалуу кепилдиктерди түзүү зарылдыгын да белгилеп, басым көрсөтүү жана коркутуу саясатына кайра кайтуу тенденциясына тынчсыздануусун билдирди. Ал "ШКУ+" форматынын ролу тууралуу сөз кылып жатып, ага катышкан мамлекеттер олуттуу саясий, экономикалык жана географиялык потенциалга ээ экенин белгиледи. Анын айтымында, бул өлкөлөр көп уюлдуу дүйнөнүн калыптанышында маанилүү роль ойной алат.

Сөзүнүн соңунда Пезешкиан Шанхай кызматташтык уюмунун 25 жылдыгын өткөндөгү жетишкендиктерди белгилөө үчүн гана эмес, келечек алдындагы милдеттенме катары кароону сунуштады.