Бишкек, 20.04.26. /Кабар/. Бүгүн Жогорку Кеңештин төрагасы Марлен Маматалиев Россиянын Москва шаарында Жамааттык коопсуздук келишим уюмунун Парламенттик ассамблеясынын (ЖККУ ПА) Кеңешинин жыйынына катышты.
Жогорку Кеңештен билдиришкендей, жыйында Ассамблеяга мүчө мамлекеттердин парламенттеринин жетекчилери баяндама жасашты. Өз кезегинде Маматалиев мындай жолугушуулар парламенттер аралык алакаларды гана өнүктүрбөстөн, мамлекеттер ортосундагы кызматташтыкка чоң өбөлгө түзөрүн кошумчалады.
Ал өткөн жылы Бишкекте өткөн Жамааттык коопсуздук кеңешинин кезектеги жыйындарынын натыйжасы тууралуу сөз кылып, Кыргызстандын төрагалыгы алдында өткөн саммит кызматташууну бекемдөөгө өзгөчө салым кошуп, жамааттык коопсуздук тутумунун негизин түзгөн бир катар стратегиялык документтерге кол коюлганын белгиледи.
Ошондой эле быйыл Россия уюмдагы төрагалыгын "Көп уюлдуу дүйнөдөгү жамааттык коопсуздук: бир максат – жалпы жоопкерчилик" деген ураандын негизинде жүргүзүп жатканына токтолгон Марлен Маматалиев: "Биз тынчтык менен туруктуулук мамлекеттер аралык кызматташуунун негизги факторлору экенин жакшы билебиз. Ага ылайык, жаңы механизмдерди жана инструменттерди киргизүүгө умтулуп, бул пайда болгон коркунучтардын алдын алууга жана терс кесепеттерин азайтууга мүмкүндүк берет деген ишенимдебиз", – деп кошумчалады.
Андан тышкары, төрага учурда дүйнөлүк коомчулук ар кайсы аймактарда чыңалуунун күчөшүнө күбө болуп жатканын белгиледи. "Жаңы куралдуу жаңжалдар пайда болуп, мурдагы чыр-чатактар кайра жанданып жатат. Мамлекеттер аралык карама-каршылыктар кескин курчуду. Терроризм, экстремизм жана уюшкан кылмыштуулук сыяктуу коркунучтар өсүүдө. Бул чакырыктар чек араны билбейт жана бизден координацияланган, чечкиндүү аракеттерди талап кылат", – деди ал.
Муну менен катар Жакынкы Чыгыштагы кырдаал чөлкөмдөгү мамлекеттерди тынчсыздандырып жатканын айткан Төрага: "Биздин чек араларга жакын жайгашкан бул аймак туруксуздуктун очогу бойдон калууда. Конфликттер, гуманитардык кризистер, радикалдык маанайдын күчөшү – мунун баары регионалдык жана глобалдык коопсуздукка олуттуу коркунуч жаратат. Биз чыр-чатактарды жөнгө салуунун жалгыз жолу диалог, дипломатия жана эл аралык укукту урматтоо деп билебиз. Андыктан талаш-тартыштарды тынчтык жолу менен чечүүгө жана туруктуулукту калыбына келтирүүгө багытталган аракеттерди колдойбуз", – деп билдирди.
Ошондой эле аскердик потенциалды бекемдөө, кризистик кырдаалдарга алдын ала чара көрүү жана жооп кайтаруу системаларын өркүндөтүү, жаңы коркунучтарга каршы активдүү күрөш жүргүзүү маселелерине да токтолуп, мында парламенттик дипломатиянын ролу өтө чоң экенин белгиледи.
Белгилей кетсек, Жамааттык коопсуздук келишими уюмунун алкагындагы Парламенттик ассамблея 2006-жылы 16-ноябрда түзүлгөн. Ага Кыргызстан, Россия, Казакстан, Беларусь, Армения жана Тажикстандын парламенттери мүчөлүк кылат.
