Бишкек, 10.12.25. /Кабар/. Санариптик жана киберюридикалык коопсуздукка арналган форумда IT жана юридикалык эксперт Рахат Жусумамбетова "Кабар" агенттигине технологиянын жана жасалма интеллекттин (ЖИ) тез өсүшүнүн шартында укуктук механизмдерди өнүктүрүүнүн маанилүүлүгү тууралуу айтып берди.
Анын айтымында, киберюридикалык коопсуздук коопсуздук, өзгөчө жасалма интеллект активдүү жайылып жаткан шартта азыркы дүйнөнүн негизги багыттарынын бирине айланууда.
"Форум биз кайсы этапта турабыз, бүгүнкү күндө кандай мыйзамдар иштейт жана жеке маалыматтарды да, бизнестеги кардарлардын маалыматтарын да кантип коргоо керектигин түшүнүүгө мүмкүнчүлүк берет. Эң негизгиси, жасалма интеллект адамдарды эмес, адамдар жасалма интеллектти башкарышы керек", — деп белгиледи Жусумамбетова.
Эксперт бүгүнкү күндө маалымат баалуулуктун жаңы формасына - санариптик доордун "мунайына" айланганын, бирок аны биринчи кезекте жарандарды коргоо жана мамлекетти өнүктүрүү үчүн колдонуу керектигин баса белгиледи.
Ал юристтер туш болуп жаткан кыйынчылыктарга токтолуп, технологиялар кандай иштей турганы жана алар укуктук талаада кандайча иштей турганы боюнча билимдин жетишсиздигин белгиледи.
"Маалыматтарды иштетүү принциптерин түшүнүү юристке мыйзамдарды билгичтик менен колдонууга жана процесстерди жөнгө салууга мүмкүндүк берет", - деди ал.
Жусумамбетова 2026-жылы күчүнө кире турган Кыргызстандын Санариптик кодексине өзгөчө көңүл бурду.
"Документ маалымат технологияларын, мамлекеттик маалымат тутумдарынын ишин, электрондук башкарууну, жеке жана биометрикалык маалыматтарды коргоону, ошондой эле жасалма интеллект маселелерин жөнгө салган ченемдерди бириктирет. Кодекске мурда өзүнчө болгон беш мыйзам бириктирилди, бул өлкөдөгү санариптик жөнгө салууга болгон ыкманы системалаштырууга мүмкүндүк берди.
Кыргызстан мындай комплекстүү Санарип кодексти кабыл алган дүйнөдөгү биринчи өлкө болду. Бул натыйжалуу жана коопсуз технологиялык чөйрөнү курууга жасалган маанилүү кадам", — деп белгиледи Жусумамбетова.
