Бишкек, 18.11.25. /Кабар/. Кыргызстандын президентинин тоо маселелери боюнча атайын өкүлү Динара Кемелова баштаган Кыргызстандын делегациясы Бразилиянын Белен шаарында өтүп жаткан климаттын өзгөрүшү боюнча БУУнун 30-конференциясынын (КС-30) ишине катышууда.
Белгилей кетүүчү нерсе, Кыргызстан БУУнун Климаттын өзгөрүшү боюнча алкактык конвенциясынын (БУУКАК) алкагындагы Тоо тобуна төрагалык кылат.
11-15-ноябрда Динара Кемелова Кыргызстандын атынан жогорку деңгээлдеги жолугушууларга катышып, бир катар пленардык жана тематикалык иш-чараларда негизги билдирүүлөрдү жасап, тоолуу аймактар үчүн эл аралык кызматташтыкты жана климаттык каржылоону күчөтүүнүн зарылдыгын белгиледи.
Ал суу мунаралары, уникалдуу биоартүрдүүлүк жана морт криосфералар жайгашкан тоолуу экосистемалар климаттын тездетилген таасирине дуушар болуп жатканын, бул БУУнун Климаттын өзгөрүшү боюнча алкактык конвенциясына катышкан мамлекеттердин координацияланган аракеттерин талап кыларын баса белгиледи.
14-ноябрда Бразилиянын төрагалыгы тарабынан уюштурулган Тоолор жана климаттын өзгөрүшү боюнча көп тараптуу консультациялар Кыргызстандын Тоо диалогун улантуу сунушунун негизинде өткөрүлдү. Анда көптөгөн өлкөлөр Кыргызстандын тоо күн тартибин алдыга жылдыруудагы лидерлигин белгилеп, Бутан жана Непал менен өнөктөштүктө Тоо тобунун атынан Кыргыз Республикасынын демилгелерин колдошту. Бул консультацияларга 30 өлкөдөн жана кызыкдар уюмдардан 70тен ашык өкүл катышты.
Климаттык каржылоо боюнча үчүнчү жогорку деңгээлдеги министрлик диалогдо кыргыз делегациясы өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн климаттык каржылоого жетүүсүн жеңилдетүүнүн жана адаптациялык жардамды эки эсе көбөйтүүнүн маанилүүлүгүн баса белгилеп, тоолуу өлкөлөрдүн климаттын өзгөрүшүнө туруктуулугун жогорулатуу жана кубаттуулукту жогорулатуу үчүн Бишкекте глобалдык хаб түзүүнү сунуштады.
КС-30дагы негизги окуя АӨБ менен ЖКФ ортосундагы 250 миллион долларлык "Мөңгүдөн дыйкандарга" (G2F) долбоорун ишке ашыруу боюнча келишимге кол коюу аземи болду, ал Борбор Азияда, Кавказда жана Пакистанда тоолуу аймактардагы дыйкандардын жана аялуу калктын климаттын өзгөрүшүнө ыңгайлашуусун жана туруктуулугун жогорулатуу үчүн ишке ашырылат.
Ошондой эле кыргыз делегациясы тоо экосистемалары, мөңгүлөр, криосфера, көмүртек программалары жана токойлорду коргоо боюнча глобалдык артыкчылыктар, кырсыктардын тобокелдигин азайтуу, биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо жана жаңыртылган NDC 3.0 контекстинде Борбор Азиянын климаттык аракеттерин күчөтүү боюнча беш тематикалык иш-чарага катышты.
Андан тышкары, Кыргызстандын делегациясы КС-30 сүйлөшүү процессине активдүү катышып, конференциянын жыйынтык документтерине тоо күн тартибин киргизүүнү жактап, ошону менен климаттык процесстерде тоо күн тартибин алга жылдырууда өзүнүн лидерлигин тастыктоодо.
