Кыргызстандагы туризм жөнүндө сөз болгондо, дароо эсибизге пляждары, пансионаттары жана өнүккөн инфраструктурасы бар атактуу көл Ысык-Көл келет. Бирок, биздин өлкө тынчтык жана табияттын кол тийбеген сулуулугу үчүн барууга арзый турган башка керемет жерлерге да бай. Мындай жерлердин бири — Нарын облусунун Ат-Башы районунда жайгашкан өзгөчө жаратылышка ээ Көл-Суу аттуу бийик тоолуу көл.
Көз жоосун алган тоо арасындагы көл
Көл-Суу көлү деңиз деңгээлинен 3500 метр бийиктикте жайгашкан. Ал узундугу болжол менен 12 чакырымды түзгөн, кууш жана узун таштуу капчыгайдын ичинде жашынып жатат. Кээ бир жерлеринде көлдүн туурасы бир нече ондогон метрден ашпайт. Мындай жер кыртышынын өзгөчөлүгүнөн улам, суу аскалардын ортосунда кысылып тургандай көрүнүп, чыныгы жомоктогудай көрүнүштү жаратат.
Көл 1980-жылдардагы жер көчкүдөн кийин пайда болгон. Бир тарабында тик аскалар, экинчи тарабында Сары-Белес тоосу менен курчалган табигый чөйчөк мөңгүлөрдүн эришинен улам толо баштаган. Суунун деңгээли сезонго жараша өзгөрүп турат. Кээде суунун көбү дээрлик толугу менен жок болуп кетет, кээде тескерисинче капчыгайды толтуруп, аны укмуштуудай кооз кылат.
Туристтер, инфраструктура жана атмосфера
Көл-Суунун күндөн-күнгө популярдуулугу өсүп жатканына карабастан ал эл тынчтыкты жана кол тийбеген жаратылыштын кооздугун издеп келген жапайы көл бойдон калууда. Бул жерде чоң мейманканалар же ресторандар жок. Бирок, ыңгайлуу боз үй лагерлери жана чыныгы эркиндик бар. Бул жерде кайыкты ижарага алып, аскалардын астындагы кууш капчыгай аркылуу сүзүп, кинодогу кадрларга окшош сүрөттөрдү тартып, тоонун абасынан ырахат ала алууга болот.
“Жыл сайын туристтердин саны көбөйүүдө. Албетте, жетүү оңой эмес, өзгөчө акыркы чакырымдар. Бирок, келгендердин баары көлдү көрөрү менен чарчоо дароо жазыларын айтышат. Бул жерге адамдар кооз кадрлар үчүн гана эмес, Көл-Суу берген өзгөчө атмосфераны, жымжырттыкты жана таптакыр башка дүйнөдө жүрүүнү сезүү үчүн келишет”, - деп белгиледи туристтик компаниялардын биринин кызматкери.
Кантип жетүү керек жана канча убакыт талап кылынат
Тоо көлүнө баруучу жолдун өзү эле кызыктуу. Нарындан болжол менен 150-160 чакырым жол жүрүү керек, жол болжол менен 5-6 саатты алат. Жолдун бир бөлүгү шагылдуу серпантиндерден, тоо дарыяларынан жана ашуулардан турат, ошондуктан бул жакка сөзсүз жол тандабас менен баруу керек. Акыркы бир нече чакырымды көбүнчө жөө же ат менен басып өтүшөт. Бирок, жаратылыштын кооздугу жана суунун бургак жашыл түсү бардык кыйынчылыктарга татыйт.
Көлдүн жанында боз үй лагерлери бар, анда түнөп, тамактанып, көчмөндөрдүн атмосферасын сезүүгө болот. Бул жерге жетүү үчүн эки чек ара бекетинен өтүү керек. Маанилүү: Көл Кытай менен чек арага жакын жайгашкандыктан, уруксат алуу керек.
Эмне үчүн барууга арзыйт
Көл-Суу Кыргызстанда Ысык-Көлдөн тышкары дагы керемет көлдөр бар экенин далилдейт. Бизде туристтер үчүн чыныгы кооз ондогон укмуштуу жерлер бар — кардан капталган чокулардан жана шаркыратмалардан тартып, капчыгай менен бийик тоолуу көлдөргө чейин. Бул көл айрыкча өзгөчө атмосфераны көргүсү келгендерди, тоолордун күчүн жана тынчтыгын сезгиси келгендерди, шаардагы ызы-чуудан алыстап, Кыргызстанды башка көз караштан ачкысы келгендерди өзүнө тартат.
“Кыргызстандын көп жерлеринде болдум, бирок мен үчүн Көл-Суу биринчи орунда турат. Анткени, бул жерде көлдүн өзгөчө жана абдан кооз көрүнүшү бар, аны сөз менен айтып жеткирүү мүмкүн эмес. Жалпысынан алганда, бул жерде өзгөчө рухий атмосфера бар. Жадакалса мурда эч качан трекинг менен алектенбеген адамдар да көлгө жетүүчү жолду эч кыйынчылыксыз басып өтө алышат. Базалык лагердеги шарттар мыкты. Тамактануу жакшы, ыңгайлуу, ал тургай Wi-Fi`га туташуу мүмкүнчүлүгү бар. Мындай алыскы жерде бул өтө сейрек кездешет”, – деп белгиледи кыргызстандык Кайрат Орозалиев.
