Бишкек, 06.11.26. /Кабар/. Башкы прокуратура экстремисттик материалдарды сактоо, таратуу жана тыюу салынган уюмдардын ишмердүүлүгүнө катышуу үчүн каралган жоопкерчиликти түшүндүрдү.
Башкы көзөмөл органынын маалыматына караганда, социалдык тармактарда жана мессенжерлерде тыюу салынган материалдарды сактоо, жарыялоо же башкаларга жөнөтүү мыйзам алдында жоопкерчиликке алып келиши мүмкүн.
Ведомство интернет колдонуучуларына экстремисттик ишмердүүлүккө каршы аракеттенүү боюнча мыйзам талаптарын түшүндүрүп, кайсы аракеттер үчүн кандай жаза каралганын айтып берди.
Телефондо сакталган видео же сүрөт үчүн айып пул салынышы мүмкүнбү?
Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинин 142-1-беренесине ылайык, кылмыштын белгилери жок болгон учурда экстремисттик материалдарды сактоо үчүн 200 эсептик көрсөткүч өлчөмүндө айып пул каралган.
Мындай материалдарга видеолор, тексттер, сүрөттөр жана башка маалыматтар кириши мүмкүн. Аларды электрондук түзүлүштөрдө же социалдык тармактардагы аккаунттарда сактоо да жоопкерчиликке негиз болушу ыктымал.
Ошол эле учурда мындай материалдарды сактап жүргөнү тууралуу укук коргоо органдарына өз ыктыяры менен билдирген адам административдик жоопкерчиликтен бошотулушу мүмкүн.
Бирөөгө видео же маалымат жөнөтсөңүз эмне болот?
Кылмыш-жаза кодексинин 332-беренесинде экстремисттик материалдарды даярдоо, таратуу, жөнөтүү жана таратуу максатында сактоо же сатып алуу үчүн жоопкерчилик каралган.
Мисалы, тыюу салынган материалдарды жеке баракчага жарыялоо, топтук чаттарга жөнөтүү же интернет каналдарга жайгаштыруу мыйзам бузуу катары бааланышы мүмкүн.
Бул аракеттер үчүн үч жылдан беш жылга чейин эркиндигинен ажыратуу жазасы каралган. Оорлотуучу жагдайлар болсо, жаза беш жылдан жети жылга чейин жетиши мүмкүн.
Тыюу салынган уюмдарды каржылоо да кылмыш болуп саналат
Кылмыш-жаза кодексинин 331-беренесине ылайык, экстремисттик уюмду түзүү, ага жетекчилик кылуу, каржылоо жана анын ишмердүүлүгүнө катышуу үчүн кылмыш-жаза жоопкерчилиги каралган.
Буга жаңы мүчөлөрдү тартуу, уюмдун ишин уюштуруу жана экстремисттик аракеттерге акча же башка ресурстар менен колдоо көрсөтүү кирет.
Мындай кылмыштардын мүнөзүнө жана жагдайларына жараша үч жылдан 15 жылга чейин эркиндигинен ажыратуу жазасы колдонулушу мүмкүн.
Бир жыл ичинде кайра кайталаса эмне болот?
Мыйзамда экстремисттик материалдарды сактаганы үчүн административдик жаза алган адам бир жыл ичинде ушул эле аракетти кайра жасаса, кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылары белгиленген.
Кылмыш-жаза кодексинин 332-1-беренесине ылайык, мындай аракет үчүн үч жылга чейин эркиндигинен ажыратуу жазасы каралган.
Видеону көрүү же лайк басуу үчүн жоопкерчилик барбы?
Башкы прокуратура маалыматты окуу, материалдарды сактоо, даярдоо жана таратуу ар башка аракеттер экенин белгилейт.
Интернеттеги видеону көрүү же жарыяны окуу өзүнөн өзү эле адамды жоопкерчиликке тартууга негиз болбойт. Ар бир учурда адамдын конкреттүү аракетине жана мыйзамда көрсөтүлгөн укук бузуу белгилерине жараша укуктук баа берилет.
Ошол эле учурда колдонуучулар сот тарабынан экстремисттик деп таанылган материалдарды сактоодон, таратуудан жана тыюу салынган уюмдардын ишмердүүлүгүн колдоодон алыс болушу керек.
Тыюу салынган материалдардын тизмесин кайдан тапса болот?
Башкы прокуратура сот тарабынан террористтик же экстремисттик деп таанылып, Кыргызстанда ишмердүүлүгүнө тыюу салынган уюмдардын жана маалыматтык материалдардын тизмесин расмий сайтына жайгаштырган.
Ведомство жарандарды интернеттеги маалыматтарга этият мамиле кылууга, ал эми ата-энелерди балдарынын социалдык тармактардагы аракеттерине көңүл бурууга чакырат.
