Бишкек, 02.10.26. /Кабар/. Кыргызстандын улуттук спутниги Жердин аралыктан зонддоо маалыматтарын колдонуу менен айыл чарба жерлеринин, өсүмдүктөрүнүн жана жайыттарынын абалын үзгүлтүксүз жана объективдүү көзөмөлдөөгө мүмкүндүк берет. Бул тууралуу Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жай министрлигинин алдындагы "АгроСмарт" мамлекеттик мекемесинин директору Манас Мамбеталиев "Кабар" агенттигине билдирди.
Анын айтымында, спутниктик маалыматтар айдоо аянттарын аныктоого, өсүмдүктөрдүн өсүшүн көзөмөлдөөгө жана кургакчылык, нымдуулуктун жетишсиздигин жана башка жагымсыз факторлордун белгилери бар аймактарды аныктоого мүмкүндүк берет.
"Спутниктик мониторинг бизге жумасына бир жолу айыл чарба жерлеринин абалы боюнча актуалдуу маалыматтарды алууга жана чоң аянттардагы өзгөрүүлөрдү көзөмөлдөөгө мүмкүндүк берет", - деп белгиледи Мамбеталиев.
Эгерде көйгөйлүү аймактар аныкталса, адистер кошумча жер-жерлерде текшерүүлөрдү жүргүзүп, сугат жана башка зарыл чараларды тез арада көрө алышат. Бул тобокелдиктерди эртерээк аныктоого жана түшүмдүн жоготууларынын мүмкүн болгон көлөмүн азайтууга мүмкүндүк берет.
Өзүнчө багыт - жайыттарды жана айыл чарба жерлерин көзөмөлдөө. Сүрөттөр өсүмдүктөрдүн абалын баалоого, жердин деградациясынын белгилерин аныктоого жана жерди пайдалануунун иш жүзүндөгү өзгөрүүлөрүн көзөмөлдөөгө жардам берет.
Спутниктик маалыматтар ошондой эле түшүмдүн алдын ала баалоосу үчүн пландаштырылууда. Бул максатта адистер аба ырайынын шарттарын, өсүмдүктөрдүн түрлөрүн жана башка маалыматтарды эске алуу менен сезон бою өсүмдүктөрдүн өнүгүү динамикасын талдашат.
Мамбеталиевдин пикиринде, спутниктик маалыматты iDyikan системасы жана санариптик реестрлер менен интеграциялоо өзгөчө маанилүү. Бул жер тилкелери жана өсүмдүктөр боюнча маалыматтарды алардын иш жүзүндөгү абалы менен салыштырууга, айырмачылыктарды аныктоого жана айыл чарба маалыматынын ишенимдүүлүгүн жогорулатууга мүмкүндүк берет.
Экономикалык пайда, биринчи кезекте, жер жана суу ресурстарын натыйжалуу пайдалануу аркылуу күтүлөт. Так маалыматтар сугат иштерин натыйжалуу пландаштырууга, өндүрүш көлөмүн болжолдоого жана мамлекеттик колдоону рационалдуу бөлүштүрүүгө мүмкүндүк берет.
"Жыйынтыгында спутниктик технологияларды ишке ашыруу, негизинен, отчеттук маалыматтарга негизделген чечим кабыл алуудан үзгүлтүксүз жаңыланып турган объективдүү маалыматка негизделген тармактык башкарууга өтүүгө мүмкүндүк берет", - деди “АгроСмарт” мамлекеттик мекемесинин директору директору.
Ал белгилегендей, спутниктик маалыматтарды iDyikan менен интеграциялоо министрлик үчүн бирдиктүү мониторинг жана божомолдоо куралын түзөт, бул мамлекеттик ресурстарды натыйжалуу пайдаланууга, айыл чарба тобокелдиктерин азайтууга жана айыл чарба тармагынын туруктуулугун жогорулатууга жардам берет.
