Бишкек, 21.05.25. /Кабар/. Бишкектин ижаралык турак-жай рыногунда баалардын кескин көтөрүлүшү байкалып келет. Бүгүнкү күндө бир бөлмөлүү батирлердин баасы аянтына жараша 20 миң сомдон 80 миң сомго чейин ижарага берилүүдө.
Бишкектеги ижара рыногунда баанын туруктуу өсүшү байкалууда.
Аймагына жараша бир бөлмөлүү батирлер ижарачыларга 20 миң сомдон 80 миң сомго чейин бааланууда. Салык органдары батирлерди бейрасмий түрдө ижарага берүү боюнча көзөмөлдү күчөтүүдө.
Баалардын мониторингинин маалыматтарына ылайык, шаар райондору боюнча турак жайды ижарага берүү рыногунда абал төмөнкүдөй:
- Октябрь району:
Бир бөлмөлүү батирлерди ижарага алуу баасы 30 миң сомдон башталып, 45-50 миң жана андан жогору баага жетет. Кичи райондордо ижара акысы 50 миң сомдон 80 миң сомго чейин болот.
- Ленин району:
Бир бөлмөлүү батирлердин ижара акысы 30 миң сомдон 60-70 миң сомго чейин.
- Свердлов району:
Баалар 25 миң сомдон башталып, 50 миң жана андан жогору болушу мүмкүн.
- Биринчи май району:
Эң жеткиликтүү сунуштар: ижара акысы 20 миң сомдон башталат, орто эсеп менен 40 миңге чейин жана андан жогору.
Ошол эле учурда эки, үч жана төрт бөлмөлүү батирлердин ижара акысы районго жана аянтына жараша 50-60 миң сомдон башталып, 100 миң сомдон ашат.
Мамлекеттик салык кызматы “Кабар” агенттигине турак жайды ижарага берүүдөн түшкөн кирешеге салык салуу маселелери боюнча түшүндүрмө берди.
Турак жайдын ээси катары канча адам расмий катталган?
Үстүбүздөгү жылдын январь-апрель айларында “Ижарага берүү, кыймылсыз мүлктү, турак жай аянтын батирге берүү” ишмердүүлүгүнүн түрү боюнча бардыгы болуп 17 миң 283 патент берилген, же орточо эсеп менен айына 4 миң 320 патент берилген.
Алынган салыктар 38226,2 миң сомду же орточо айына 9556,5 миң сомду түздү.
Мамлекеттик салык кызматынын маалыматы боюнча, батирлерди расмий эмес ижарага алуу фактыларын аныктоо максатында, байланыштарды жана ижарага турак жай берген субъекттерди изилдөө максатында ЖМКдагы жарнак жайларына талдоо жүргүзүлүүдө.
Турак жай ээлери тууралуу маалымат алуу боюнча HOA менен кат алышуулар да жүргүзүлүүдө.
Мындан тышкары, лизингге берүү максатында тобокелдикке багытталган объектилерге рейддик салыктык көзөмөл жүргүзүү.
Патентсиз ишкердик жүргүзүү каттоосуз же салык төлөөдөн баш тартуу болуп эсептелерин белгилейбиз. Кыргыз Республикасынын "Укук бузуулар жөнүндө" кодексинин 308-беренесине ылайык, салыктык текшерүүнүн жүрүшүндө аныкталган жашырууну (кемчиликти) кошпогондо, пайданы, кирешени же салык салуунун башка объектилерин жашырууда туюнтулган салыкты төлөөдөн качуу, жеке жактарга эсептик көрсөткүчтүн 75, эсептешүү көрсөткүчүнүн 230 өлчөмүндө айып салууга алып келет.
Учурдагы салык мыйзамдарына ылайык, ижарадан түшкөн кирешеге салык төмөндөгүлөрдүн негизинде төлөнүшү мүмкүн:
- Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 416-беренесине ылайык патент («Кыймылсыз мүлктү ижарага берүү, ижарага берүү: 1) батирге турак жай аянтын берүү» ишинин түрү);
- накталай эмес төлөмдөр үчүн 4 пайыз жана накталай төлөмдөр үчүн 6 пайыз өлчөмүндө бирдиктүү салык менен жөнөкөйлөштүрүлгөн салык салуу системасы;
- сатуудан салыкты, пайда салыгын жана КНСти төлөө менен жалпы салык режими.
Турак жайды ижарага алуудан түшкөн кирешеден кандай салык төлөнүшү керек жана анын суммасы кандайча эсептелет?
1-вариант - патент.
Салык мыйзамдарына ылайык, “1 чарчы метрге турак жай аянтын ижарага алуу жана ижарага берүү” ишинин түрүнө патент боюнча салыктын суммасы:
- көп кабаттуу үйлөрдө 30 сом;
- жеке турак жай имараттарында 40 сом.
2-вариант – бирдиктүү салык.
Бирдиктүү салык менен кирешенин суммасы тиешелүү салык ставкасына пайыз менен көбөйтүлөт.
3-вариант – жалпы режим.
Жалпы режимде кирешенин суммасы сатуудан алынуучу салыктын жана КНСтин тиешелүү ставкаларына көбөйтүлөт, ал эми киреше салыгы Кыргыз Республикасынын Салык кодексинде каралган чегерүүлөрдү эсепке алуу менен эсептелет.
Монополияга каршы жөнгө салуу кызматы ошондой эле турак жайды ижарага берүү рыногу мамлекеттик жөнгө салууга жатпайт, баалар суроо-талап менен сунуштун негизинде гана түзүлөөрүн билдирди.
